Co oznacza trái cây

Czaj kaj (trái cây) oznacza „owoce”.

Słowo czaj (trái) jest używane na oznaczenie owocu, a kaj (cây) – rośliny lub drzewa.

W Wietnamie Północnym często używa się również słowa hoa qua (hoa quả). Ma ono to samo znaczenie, ale częściej pojawia się w mowie mieszkańców północy.

W menu można zobaczyć:

• trái cây — owoce;
• đĩa trái cây — talerz owoców;
• trái cây thập cẩm — miks owoców (assorted);
• trái cây theo mùa — owoce sezonowe;
• trái cây dầm — owoce wymieszane z syropem, jogurtem lub mlekiem;
• sinh tố trái cây — smoothie owocowe.

Czym jest talerz owoców w Wietnamie

Talerz owoców to pokrojone świeże owoce, które podaje się samodzielnie lub z dodatkowymi składnikami.

W skład standardowej porcji mogą wchodzić:

• arbuz;
• ananas;
• papaja;
• mango;
• smoczy owoc;
• gujawa;
• melon;
• pomarańcza;
• winogrona;
• rambutan;
• longan;
• mangostan.

W tańszych lokalach częściej używa się najbardziej dostępnych owoców sezonowych. W hotelach i restauracjach turystycznych skład może być bardziej różnorodny i obejmować importowane jabłka, gruszki, kiwi oraz winogrona.

Jak podaje się owoce

Owoce mogą być podawane:

• na płaskim talerzu;
• w głębokiej misce;
• w szklance;
• na tacy z lodem;
• w skórce samego owocu;
• pokrojone w kostkę;
• w dużych kawałkach;
• na drewnianych szpikulcach.

Do talerza owoców czasami przynosi się małe widelczyki, wykałaczki lub patyczki.

W stoiskach ulicznych pokrojone owoce często sprzedaje się w przezroczystych kubkach lub plastikowych pojemnikach.

Czy trzeba obierać owoce

Większość owoców podaje się już obranych i pokrojonych.

Jednak niektóre gatunki mogą zachować skórkę:

• gujawa;
• jabłko;
• winogrona;
• śliwka;
• małe owoce lokalne.

W przypadku rambutana, longana, liczi i mangostanu skórkę zdejmuje sam gość.

Nasion i pestek zazwyczaj nie usuwa się z drobnych owoców, dlatego należy je jeść ostrożnie.

Popularne owoce na talerzu

Mango

Mango nazywa się soaj (xoài).

W Wietnamie jada się zarówno owoce dojrzałe, jak i zielone.

Dojrzałe mango:

• słodkie;
• miękkie;
• aromatyczne;
• soczyste.

Zielone mango:

• jędrne;
• kwaśne;
• chrupiące;
• często podawane z solą i chili.

Na talerzu owoców zazwyczaj używa się dojrzałego mango, ale w zestawach ulicznych mogą pojawić się obie wersje.

Smoczy owoc

Smoczy owoc nazywa się thanh long.

Ma jaskraworóżową skórkę oraz biały lub czerwony miąższ z drobnymi czarnymi pestkami.

Biała odmiana ma łagodny, lekko słodki smak. Czerwony miąższ jest zazwyczaj bardziej wyrazisty i może być nieco słodszy.

Thanh long często wchodzi w skład śniadań w hotelach oraz mieszanych talerzy owoców.

Ananas

Ananas nazywa się thom (thơm), chom (khóm) lub zyu (dứa) w zależności od regionu.

Na południu częściej spotyka się słowa thơm i khóm, na północy – dứa.

Ananas podaje się:

• w cząstkach;
• w krążkach;
• w kostkach;
• na szpikulcach;
• z solą i chili.

W Wietnamie owoc ten często obiera się w specyficzny sposób, pozostawiając spiralny wzór po usunięciu „oczek”.

Arbuz

Arbuz nazywa się zyu hau (dưa hấu).

Jest to jeden z najpopularniejszych owoców na zwykły talerz.

Kroi się go w trójkątne cząstki lub kostki. Podaje się go schłodzonego, czasami z lodem.

Podczas święta Tet arbuzy mają również znaczenie symboliczne i często znajdują się na świątecznym stole.

Papaja

Papaja nazywa się du du (đu đủ).

Dojrzała papaja ma:

• miękką strukturę;
• pomarańczowy miąższ;
• umiarkowaną słodycz;
• charakterystyczny tropikalny aromat.

Na talerzu owoców podaje się ją obraną i bez pestek.

Zieloną papaję wykorzystuje się w sałatkach i marynatach, a nie jako słodki owoc deserowy.

Gujawa

Gujawa nazywa się oj (ổi).

W Wietnamie często je się ją lekko niedojrzałą, kiedy miąższ pozostaje jędrny i chrupiący.

Gujawę można podawać:

• ze skórką;
• z pestkami;
• pokrojoną w cząstki;
• z solą i chili.

Smak bywa od łagodnego, słodkawego po kwaśny i trawiasty.

Pomelo

Pomelo nazywa się buy (bưởi).

Owoc jest pozbawiany grubej skórki i dzielony na duże cząstki.

Miąższ może być:

• biały;
• żółty;
• różowy;
• słodki;
• lekko gorzkawy;
• kwaskowaty.

Pomelo często podaje się osobno lub dodaje do sałatek owocowych.

Kokos

Kokos nazywa się zyu (dừa).

Na talerzu owoców może się znajdować:

• młody miąższ kokosowy;
• wiórki kokosowe;
• kawałki dojrzałego kokosa;
• galaretka z wody kokosowej.

Świeży młody kokos częściej podaje się jako napój, a miękki miąższ wyjada się łyżeczką.

Mangostan

Mangostan nazywa się mang kut (măng cụt).

Pod grubą fioletową skórką znajdują się białe, miękkie cząstki.

Smak łączy w sobie:

• słodycz;
• lekką kwasowość;
• kwiatowy aromat;
• delikatną, maślaną konsystencję.

Mangostan jest uważany za jeden z najpopularniejszych owoców sezonowych Wietnamu.

Rambutan

Rambutan nazywa się czom czom (chôm chôm).

Owoc ma czerwoną lub żółtą skórkę z miękkimi włoskami/wypustkami.

W środku znajduje się jasny, soczysty miąższ oraz duża pestka.

Rambutan jest szczególnie popularny na południu i często sprzedawany w dużych gałązkach.

Longan

Longan nazywa się nian (nhãn).

Pod cienką brązową skórką kryje się przezroczysty, słodki miąższ i ciemna pestka.

Nazwa ta bywa czasami tłumaczona jako „oko smoka” ze względu na wygląd obranych owoców.

Longan podaje się na świeżo, dodaje do deserów chè lub wykorzystuje w postaci suszonej.

Liczi

Liczi nazywa się waj (vải).

Ma czerwoną, chropowatą skórkę, biały, aromatyczny miąższ oraz dużą pestkę.

Liczi jest szczególnie popularne w prowincjach północnych i ma wyraźny sezon.

Durian

Durian nazywa się sau zienh (sầu riêng).

Charakteryzuje się:

• silnym aromatem;
• miękkim, kremowym miąższem;
• słodkim, intensywnym smakiem;
• dużymi pestkami.

Durian rzadko dodaje się do zwykłego miksu owocowego bez uprzedzenia, ponieważ jego zapach i smak są bardzo wyraziste.

Najczęściej zamawia się go osobno lub dodaje do deserów i smoothie.

Jackfruit (Chlebowiec)

Jackfruit nazywa się mit (mít).

Dojrzałe żółte cząstki mają zbitą strukturę i słodki aromat.

Wewnątrz każdego kawałka znajduje się duża pestka.

Jackfruit często dodaje się do:

• miksów owocowych;
• chè;
• jogurtów;
• smoothie;
• deserów z lodem.

Flaczkowiec (Jabłko cukrowe)

Jabłko cukrowe nazywa się na na północy i mang kieu ta (mãng cầu ta) na południu.

Miąższ jest biały, miękki i bardzo słodki. W środku znajduje się wiele dużych, czarnych nasion.

Owoc zazwyczaj rozłupuje się rękami i je łyżeczką lub w małych kawałkach.

Flaczkowiec miękki (Soursop / Fiolka)

Flaczkowiec miękki nazywa się mang kieu siem (mãng cầu xiêm).

Jest większy od jabłka cukrowego, ma zieloną, kolczastą skórkę oraz słodko-kwaśny, włóknisty miąższ.

Często używa się go do smoothie, ale czasami podaje się go również na świeżo.

Karambola (Owoce gwieździste)

Karambola nazywa się chce (khế).

Podczas krojenia w poprzek kawałki mają kształt gwiazdy.

Dojrzałe owoce mogą być słodkie, jednak wiele odmian wyróżnia się wyraźną kwasowością.

Karambolę wykorzystuje się:

• w talerzach owocowych;
• w sałatkach;
• jako dodatek do mięsa;
• w świeżych sajgonkach;
• w napojach.

Sapotilla (Sapodilla)

Sapotilla nazywa się hong siem (hồng xiêm) na północy i sa po cze (sa pô chê) na południu.

Dojrzały miąższ jest miękki, brązowy i bardzo słodki, z nutami karmelowymi.

Niedojrzała sapotilla ma cierpki smak, dlatego owoc musi być w pełni dojrzały.

Jambul / Różowe jabłko

Różowe lub woskowe jabłko nazywa się man (mận) na południu.

Może to powodować dezorientację, ponieważ na północy słowem mận nazywa się śliwkę.

Owoc ma kształt dzwonkowaty, chrupiący, wodnisty miąższ oraz łagodny, słodkawy smak.

Często je się je z solą i chili.

Tamarind

Tamarind nazywa się me.

Dojrzały, słodki miąższ czasami podaje się jako przekąskę, ale częściej wykorzystuje się go w:

• sosach;
• napojach;
• cukierkach;
• kwaśnych zupach;
• przyprawach.

Na zwykłym talerzu owoców tamarind spotyka się rzadko.

Awokado

Awokado nazywa się bo (bơ).

W Wietnamie częściej postrzegane jest jako składnik słodkich napojów i deserów.

Awokado dodaje się do smoothie z mlekiem skondensowanym, miksów owocowych i deserów z lodem.

Na prostym talerzu owoców spotyka się je rzadziej niż mango czy papaję.

Przyprawy do owoców

Sól z chili

Jedną z najpopularniejszych przypraw jest muoj ot (muối ớt), czyli mieszanka soli i chili.

Podaje się ją do:

• zielonego mango;
• gujawy;
• ananasa;
• różowego jabłka;
• kwaśnej śliwki;
• karamboli.

Sól podkreśla słodycz i łagodzi kwasowość, a chili dodaje ostrości.

Sól z krewetkami

Muoj tom (muối tôm) to sól z suszonymi krewetkami i chili.

Szczególnie znana jest przyprawa z prowincji Tây Ninh.

Charakteryzuje się:

• słonym smakiem;
• wyrazistym umami;
• ostrością;
• lekką słodyczą;
• aromatem suszonych owoców morza.

Muối tôm często podaje się do zielonego mango i innych chrupiących owoców.

W przypadku alergii na skorupiaki tej przyprawy używać nie wolno.

Sól z chili i limonką

Muoj ot czan (muối ớt chanh) to sól z chili i limonką.

Może być sypka lub mieć konsystencję gęstego sosu.

Kwaśna przyprawa dobrze komponuje się ze słodkimi i neutralnymi owocami.

Cukier i chili

Do bardzo kwaśnych owoców czasami podaje się mieszankę cukru, soli i chili.

Tworzy ona charakterystyczną równowagę słodkiego, słonego, kwaśnego i ostrego smaku.

Mleko skondensowane

Mleko skondensowane nazywa się syak dak (sữa đặc).

Dodaje się je do:

• awokado;
• truskawek;
• mango;
• miksów owocowych;
• deserów z lodem.

Taki sposób podania jest szczególnie charakterystyczny dla owoców dầm i smoothie.

Odmiany podawania owoców

Czaj kaj thap kam

Czaj kaj thap kam (trái cây thập cẩm) to mieszany talerz owoców lub asortyment owocowy.

Słowa thap kam (thập cẩm) oznaczają „mieszanka” lub „asortyment”.

To najwygodniejsza opcja na pierwsze zapoznanie się. W jednej porcji znajduje się zazwyczaj od trzech do siedmiu rodzajów owoców.

Dokładny skład zależy od sezonu i dostępności produktów.

Czaj kaj theo mua

Czaj kaj theo mua (trái cây theo mùa) to owoce sezonowe.

Słowa theo mua (theo mùa) oznaczają „sezonowe”.

Taki talerz jest zazwyczaj świeższy i ciekawszy niż standardowy zestaw, ponieważ zawiera produkty, które w danym momencie są u szczytu smaku.

Czaj kaj dam

Czaj kaj dam (trái cây dầm) to posiekane lub wymieszane owoce z syropem, mlekiem, jogurtem lub lodem.

Słowo dam (dầm) oznacza „rozgniatać”, „mieszać” lub „tłuc”.

W skład mogą wchodzić:

• mango;
• papaja;
• smoczy owoc;
• jackfruit;
• awokado;
• arbuz;
• mleko skondensowane;
• mleko kokosowe;
• jogurt;
• lód.

Przed jedzeniem mieszankę dokładnie się miesza.

Czaj kaj dam syak

Czaj kaj dam syak (trái cây dầm sữa) to owoce z mlekiem.

Zazwyczaj używa się mleka skondensowanego lub świeżego.

Deser wychodzi słodki i maślany (kremowy).

Czaj kaj dam syak czua

Czaj kaj dam syak czua (trái cây dầm sữa chua) to miks owocowy z jogurtem.

Słowa syak czua (sữa chua) oznaczają „jogurt”.

Do szklanki wkłada się pokrojone owoce, jogurt, lód, a czasem mleko skondensowane.

Czaj kaj zem

W języku potocznym nazwa trái cây dầm może brzmieć różnie. W rosyjskojęzycznym menu lepiej zachować wariant „czaj kaj dam”, a obok podać oryginalną pisownię.

Jogurt z owocami

Syak czua czaj kaj (sữa chua trái cây) to jogurt z owocami.

Może być podawany jako:

• miska z pokrojonymi owocami;
• jogurt do piccia;
• mrożony deser;
• szklanka wielowarstwowa;
• miks z galaretką.

Owoce z lodem

Czaj kaj da (trái cây đá) to owoce z lodem.

Częściej używa się pełniejszej nazwy ze wskazaniem sposobu podania, ponieważ samo wyrażenie nie jest osobnym standardowym daniem.

Szaszłyki owocowe

Pokrojone owoce mogą być sprzedawane na szaszłykach.

Najczęściej używa się:

• ananasa;
• arbuza;
• mango;
• gujawy;
• papai.

To popularny format na targach, deptakach i w rejonach turystycznych.

Taca owocowa

Mam czaj kaj (mâm trái cây) to duża taca z owocami.

Zamawia się ją dla grupy, na spotkanie rodzinne lub stół świąteczny.

Skład może obejmować zarówno pokrojone owoce, jak i całe owoce sezonowe.

Pięć owoców

Mam ngu qua (mâm ngũ quả) to tradycyjna taca składająca się z pięciu rodzajów owoców.

Słowa ngu qua (ngũ quả) oznaczają „pięć owoców”.

Taka taca wiąże się ze świętami i ofiarami, zwłaszcza z wietnamskim Nowym Rokiem Tet.

Jej skład zależy od regionu i symbolicznego znaczenia owoców. To nie jest zwykła restauracyjna porcja pokrojonych owoców, lecz element kultury świątecznej.

Sałatka owocowa

W nowoczesnych kawiarniach można spotkać salat czaj kaj (salad trái cây) – sałatkę owocową.

Można do niej dodawać:

• jogurt;
• majonez;
• miód;
• ser;
• orzechy;
• kokos;
• zieleninę (zioła).

To nowoczesna forma podania, a nie tradycyjne, niezmienne danie.

Owoce z lodem (gałkowym)

Czaj kaj kem (trái cây kem) to owoce z lodami.

Słowo kem oznacza „lody”.

Zazwyczaj używa się lodów kokosowych, waniliowych lub owocowych.

Owoce z mlekiem kokosowym

Pokrojone owoce można polewać mlekiem kokosowym nyok kot zyu (nước cốt dừa).

Taki wariant jest bliski deserom chè i często zawiera galaretkę, tapiokę lub pokruszony lód.

Sezonowość owoców

Dlaczego sezon jest ważny

W Wietnamie wiele owoców jest dostępnych przez cały rok, ale ich smak, cena i jakość zmieniają się w zależności od sezonu.

Owoce sezonowe są zazwyczaj:

• bardziej aromatyczne;
• słodsze;
• tańsze;
• świeższe;
• rzadko wymagają długiego przechowywania.

W rejonach turystycznych standardowego ananasa, arbuza, papaję i smoczy owoc można znaleźć niemal zawsze.

Rzadsze owoce, takie jak mangostan, liczi czy niektóre odmiany duriana, silniej zależą od sezonu.

Owoce delty Mekongu

Delta Mekongu słynie z sadów owocowych.

Uprawia się tu:

• mango;
• pomelo;
• rambutan;
• longan;
• durian;
• mangostan;
• jackfruit;
• kokos;
• smoczy owoc;
• jabłko mleczne.

W prowincjach południowych można odwiedzać sady owocowe i próbować owoców bezpośrednio po zbiorze.

Owoce północne

Na północy szczególnie znane są:

• liczi;
• longan;
• brzoskwinie;
• śliwki;
• persymona (kaki);
• owoce cytrusowe.

Regiony górskie oferują również owoce sezonowe, które rzadziej spotyka się na południu.

Owoce Wietnamu Centralnego

W prowincjach centralnych uprawia się:

• smoczy owoc;
• winogrona;
• jujubę (głóg chiński / daktyle chińskie);
• mango;
• ananasa;
• kokos;
• owoce cytrusowe.

Skład talerza owoców w nadmorskich kurortach często jest dostosowany do owoców najbardziej odpornych na przechowywanie i transport.

Jak poprawnie jeść talerz owoców

Owoce zazwyczaj je się małym widelcem, wykałaczką lub szpikulcem.

Jeśli podano mieszankę z solą i chili:

1. spróbuj owocu bez przyprawy;
2. lekko dotknij kawałkiem mieszanki;
3. oceń ostrość i słoność;
4. w razie potrzeby dodaj więcej.

Nie należy całkowicie pokrywać owocu solą. Przyprawa może być bardzo skoncentrowana.

Owoce z pestkami, takie jak longan, rambutan i liczi, należy jeść ostrożnie.

Czy trzeba mieszać owoce

Zwykłych, suchych pokrojonych owoców nie trzeba mieszać.

Owoce dầm z jogurtem, mlekiem i syropem lepiej dokładnie wymieszać, aby słodka baza rozłożyła się równomiernie.

Jeśli w szklance jest lód, deser należy zjeść od razu, zanim zrobi się wodnisty.

Czy można jeść skórkę

To zależy od owocu.

Zazwyczaj jada się skórkę:

• gujawy;
• jabłka;
• winogron;
• niektórych śliwek;
• różowego jabłka.

Nie jada się skórki:

• mango;
• papai;
• smoczego owocu;
• mangostanu;
• rambutana;
• longana;
• liczi;
• duriana;
• jackfruita;
• pomelo.

Czym talerz owoców różni się od chè

Chè to słodki deser, który może zawierać fasolę, ryż, galaretkę, syrop i mleko kokosowe.

Talerz owoców składa się głównie ze świeżych owoców.

Główne różnice:

Talerz owoców:

• bazuje na świeżych owocach;
• może być podawany bez cukru;
• zazwyczaj lżejszy;
• zawiera minimum dodatkowych składników.

Chè:

• często zawiera syrop;
• może zawierać fasolę i skrobię;
• zazwyczaj znacznie słodszy;
• ma bardziej złożoną strukturę;
• może być podawany na ciepło.

Czym trái cây dầm różni się od smoothie

W trái cây dầm kawałki owoców zachowują kształt, a deser je się łyżką.

W smoothie sinh tố składniki są całkowicie zmiksowane w blenderze.

Miks owocowy dầm ma większą teksturę, a smoothie jest jednorodne i do picia.

Czym talerz owoców różni się od sinh tố

Sinh tố to gęsty napój owocowy.

Przygotowuje się go z owoców, lodu, cukru, mleka skondensowanego lub jogurtu.

Na talerzu owoców można rozróżnić każdy owoc, podczas gdy w sinh tố smak staje się jednolity.

Jak zamówić talerz owoców

W menu można spotkać następujące nazwy:

• trái cây — owoce;
• đĩa trái cây — talerz owoców;
• trái cây thập cẩm — asortyment owoców;
• trái cây theo mùa — owoce sezonowe;
• trái cây dầm — owoce mieszane;
• trái cây dầm sữa — owoce z mlekiem;
• trái cây dầm sữa chua — owoce z jogurtem;
• sữa chua trái cây — jogurt z owocami;
• salad trái cây — sałatka owocowa;
• sinh tố trái cây — smoothie owocowe;
• ít đường — mniej cukru;
• không đường — bez cukru;
• ít đá — mniej lodu;
• không đá — bez lodu;
• không sữa đặc — bez mleka skondensowanego;
• không muối ớt — bez soli i chili;
• thêm sữa chua — dodać jogurt;
• thêm trái cây — dodać owoce.

Zwrot một đĩa trái cây thập cẩm oznacza „jeden talerz asortymentu owoców”.

Aby zamówić pokrojone owoce sezonowe, można powiedzieć:

Một đĩa trái cây theo mùa — jeden talerz owoców sezonowych.

Jak zapytać, jakie owoce wchodzą w skład

Zwrot:

Có những trái cây gì? — Jakie tu są owoce?

Można też zapytać:

Hôm nay có trái cây gì? — Jakie owoce są dzisiaj?

Jest to przydatne, ponieważ skład asortymentu często nie jest dokładnie opisany.

Kiedy najlepiej jeść talerz owoców

Owoce można jeść o każdej porze dnia.

Zamawia się je:

• na śniadanie;
• po obiedzie;
• jako lekką kolację;
• jako deser;
• podczas odpoczynku na plaży;
• jako dodatek do kawy lub koktajli.

W upalne dni szczególnie popularne są schłodzone kawałki z lodem.

Słodkie miksy z mlekiem skondensowanym i jogurtem lepiej nadają się jako pełnoprawny deser.

Gdzie najlepiej próbować owoców

Świeże owoce można znaleźć:

• na targach;
• w stoiskach ulicznych;
• w barach sokowych;
• w kawiarniach;
• w supermarketach;
• w hotelach;
• w sadach owocowych;
• u sprzedawcówmobilnych.

Aby zapoznać się z rzadkimi odmianami, najlepiej wybrać duży targ lub specjalistyczny sklep owocowy.

W delcie Mekongu najciekawiej jest próbować owoców w sadach i gospodarstwach rolnych, gdzie plony zbiera się bezpośrednio przed podaniem.

Dobry talerz owoców można rozpoznać po kilku oznakach:

• kawałki wyglądają świeżo;
• brzegi owoców nie są wysuszone;
• miąższ nie pociemniał;
• na dnie nie ma zbędnego płynu;
• owoce mają naturalny aromat;
• owoce pokrojono po złożeniu zamówienia;
• naczynia i noże wyglądają na czyste;
• owoce są przechowywane w stanie schłodzonym.

Co turysta powinien wziąć pod uwagę

Talerz owoców może zawierać:

• sól z krewetkami;
• chili;
• mleko skondensowane;
• jogurt;
• syrop cukrowy;
• lód;
• orzechy;
• kokos.

W przypadku alergii na skorupiaki należy zrezygnować z muối tôm (soli z suszonymi krewetkami).

Owoce dầm mogą być znacznie słodsze niż zwykłe pokrojone owoce.

Niektóre owoce mają dużo dużych pestek i nasion.

Durian ma silny zapach i wnoszenie go do pokoju hotelowego lub transportu publicznego może być zabronione.

Pokrojone owoce najlepiej kupować tam, gdzie są przechowywane w chłodzie i mają dużą rotację.

Dlaczego warto spróbować talerza owoców

Talerz owoców pozwala poznać tropikalne produkty Wietnamu bez skomplikowanych przepisów i przypraw.

W jednej porcji można porównać miękką papaję, soczystego arbuza, aromatyczne mango, neutralny smoczy owoc i kwaśną gujawę. Sezonowy miks daje również możliwość spróbowania rambutana, mangostanu, longana lub innych owoców, które rzadko można spotkać w stanie świeżym poza Azją.

Na pierwsze zapoznanie się najlepiej zamówić trái cây thập cẩm bez syropu i mleka skondensowanego. Następnie można spróbować trái cây dầm sữa chua z jogurtem lub zielonego mango z ostrą solą (muối ớt).